Ratusz - Urząd Miasta Lublin (dawny kościół pw. Matki Bożej Szkaplerznej)

Plac Łokietka 1 20-109, Lublin

www: www.um.lublin.pl

* Nowy Ratusz – siedziba Urzędu Miasta powstał w miejscu zniszczonego pożarem kościoła pw. Matki Bożej Szkaplerznej i klasztoru karmelitów bosych.

    Kościół pw. Matki Bożej Szkaplerznej i klasztor karmelitów bosych został wybudowany w latach 1610-1619, według projektu architektów Jakuba Balina i Jakuba Tremanzela w stylu renesansu lubelskiego. Bryła świątyni była trójnawowa, z węższym skierowanym na północ prezbiterium, do którego przylegały: chór zakonny, skarbiec i refektarz. Kościół posiadał smukłą, bogato dekorowaną późnorenesansową fasadę, zwieńczoną trójkątnym szczytem, zwróconą w stronę Placu Łokietka. Kościół nakryty był sklepieniem kolebkowym z lunetami, z typową dla renesansu lubelskiego sztukateriami na sklepieniu.
    Kościół wraz z zabudowaniami klasztornymi zniszczył pożar w 1803 r., po którym nie podjęto się odbudowy obiektu sakralnego. Zakonnicy opuścili klasztor i przenieśli się do klasztoru przy ul. Świętoduskiej. Zniszczone pożarem mury wykupiło miasto i przeznaczyło na siedzibę władz miejskich. Po rozpisaniu konkursu na budowę magistratu, wygrał projekt Aleksandra Groffego, budowniczego Generalnego Królestwa Polskiego, który zakładał wykorzystanie i przebudowę starych murów kościelnych. Gmach Nowego Ratusza powstał w latach 1827-28 pod nadzorem pod nadzorem budowniczego wojewódzkiego Jakuba Hempla, w stylu klasycystycznym.
         Ratusz odniósł duże zniszczenia podczas bombardowania miasta we wrześniu 1939 r., a w 1944 r. uległ spaleniu. Siedziba Urzędu Miasta została odbudowana w latach 1947-52 , według projektu architekta Ignacego Kędzierskiego, z zachowaniem dawnej zewnętrznej szaty architektonicznej.
Okazała budowla mieściła w swoich murach kasę miejską, biuro policmajstra, archiwum miejskie i areszty. Na I piętrze do 1863 r. znajdowała się Resursa Obywatelska, sala koncertowa i sala balowa. Drugie piętro Nowego Ratusza zajęte było przez prezydenta miasta, biura magistratu, sale obrad, a od strony północnej mieściło się więzienie i mieszkania dla służby.
Ponad drzwiami wejściowymi do Urzędu Miasta widnieje herb Lublina – wizerunek koziołka. Po prawej stronie na murze znajduje się Krzyż Grunwaldu, którym odznaczono miasto w 1954 r. za bohaterską postawę w walce z okupantem. Od strony ul. Nowej (Lubartowskiej) wmurowano płytę poświęconą Gustawowi Orlicz -Dreszerowi, generała dywizji, bojownika Polski na lądach i morzach. Po lewej stronie na fasadzie budynku znajdują się tabliczki z nazwami miast partnerskich Lublina.
    W gabinecie prezydenta miasta eksponowany jest obraz Wjazd generała Zajączka do Lublina w 1826 r. , o niezwykle cennych walorach ikonograficznych.

* nazwa Nowy Ratusz powstała w XIX wieku po wybudowaniu ratusza, w nawiązaniu do nazwy Starego Ratusza na Starym Mieście w Lublinie, którego budynek w 1578 r . został przeznaczony na siedzibę Trybunału Koronnego.