Najważniejsze wydarzenia z historii Lublina

VI-VII w.

Kształtowanie się ośrodków strefy osadniczej na wzgórzach : Czwartek,
Zamkowym, Staromiejskim, Grodzisku na Kalinowszczyźnie i Żmigród. Pierwotny Kościół na Czwartku prawdopodobnie miał być zbudowany jeszcze w X wieku na miejscu zniesionej świątyni pogańskiej.

poł. XII w.

Na Wzgórzu Zamkowym obwarowanym drewniano-ziemnymi umocnieniami rezydował kasztelan będący przełożonym grodu i dowódcą jego załogi wojskowej; do końca XIV wieku kasztelanie były najważniejszymi jednostkami administracyjnymi i wojskowymi w państwie.

1198 r.

Lublin siedzibą archidiakonatu – najwyższej władzy duchownej na Ziemi Lubelskiej z ramienia biskupa krakowskiego.

poł. XIII w.

Wzniesienie pierwszej murowanej budowli w Lublinie- wieży obronnej, zwanej "donżonem", w stylu późnoromańskim, na Wzgórzu Zamkowym, prawdopodobnie przez księcia Bolesława Wstydliwego lub księcia ruskiego Daniela Halickiego(źródła różnie mówią na ten temat).

1253 r.

Zakon Dominikanów przybywa do Lublina. W XIV w. z fundacji króla Kazimierza Wielkiego wybudowany został murowany kościół na miejscu drewnianego oratorium. Klasztor budowany był etapami od XV do XVII w.

1282 r.

Ufundowanie gotyckiego kościoła pw. św. Michała na Wzgórzu Staromiejskim, przez księcia krakowsko- sandomierskiego Leszka Czarnego jako votum za zwycięstwo w bitwie nad Jaćwingami( lubelska legenda głosi, iż sam archanioł Michał kazał mu zwyciężyć Jaćwingów, którzy napadli na miasto w 1282 r.); kościół ten istniał do połowy XIX w.; jego śladem są zrekonstruowane fundamenty na Placu po Farze, cześć wyposażenia przeniesionego do innych lubelskich kościołów oraz litografia Adama Lerue i makieta kościoła znajdująca się we wnętrzu Wieży Trynitarskiej.

15.VIII.
1317 r.

Książę krakowsko-sandomierski Władysław Łokietek wydał przywilej lokacyjny, na mocy którego Lublin uzyskał prawa miejskie oparte na prawie magdeburskim. Lokacja była ważnym etapem na drodze ukształtowania się Lublina w sprawny, znaczący i nowoczesny organizm miejski. Po roku 1317 r. dokonano przebudowy przestrzennej miasta. Herbem Lublina został wizerunek kozła wspinającego się na winną latorośl - obowiązujący do dzisiaj.

1342-1370 r.

Król Kazimierz Wielki otacza miasto murami obronnymi z dwoma bramami (Krakowską i Grodzką), furtami i basztami, a także buduje murowany zamek - jego ślady zachowały się na Wzgórzu Zamkowym w postaci przyziemi tzw. Baszty Żydowskiej, funduje też gotycką kaplicę zamkową pw. Św. Trójcy.

1390 r.

Pierwsze wzmianki o istnieniu cerkwi prawosławnej. Była to drewniana świątynia pw. Przemienienia Pańskiego. W 1633 r. świątynia prawosławna zbudowana z kamienia i cegły została wyświęcona przez metropolitę kijowskiego Piotra Mohyłę.

1412-1426 r.

Budowa kościoła pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej jako votum króla Władysława Jagiełły za zwycięstwo w bitwie pod Grunwaldem; sprowadzenie sióstr Brygidek do Lublina i rozpoczęcie budowy klasztoru, która trwała etapami. Świątynia usytuowana przy jednym z dawnych traktów handlowych : Kraków-Lublin-Wilno należy do najstarszych i najpiękniejszych budowli sakralnych Lubelszczyzny.

10.VIII.
1418 r.

Ukończenie prac malarskich w kaplicy Św. Trójcy ręką mistrza Andrzeja,
ufundowanych przez króla Władysława Jagiełłę. Malowidła bizantyjsko-ruskie wewnątrz kaplicy i architektura gotycka kaplicy łączą w sobie dwie tradycje chrześcijańskie wschodnią i zachodnią.

II poł. XV w.

Pierwsze wzmianki o obecności Żydów w Lublinie; od I poł. XVI w. Żydzi osiedlali się na północ i północny wschód od Zamku. W II poł. XVI w. gmina lubelska miała już swoje synagogi i wyższą uczelnię talmudyczną(jesziwę).

1474 r.

Król Kazimierz Jagiellończyk wyodrębnił z województwa sandomierskiego osobną jednostkę terytorialną jaką było i jest do tej pory województwo lubelskie, ze stolicą w Lublinie; herbem województwa został wizerunek skaczącego jelenia z koroną na szyi na czerwonym polu.

1506 r.

Zawarcie umowy z rurmistrzem Janem na budowę wodociągów, które doprowadzały wodę z Bystrzycy do publicznych ujęć na Starym Mieście.

ok. 1560 r.

Rozwój masowego ruchu różnowierczego, Lublin stał się jednym z głównych ośrodków ruchu ariańskiego w ówczesnej Polsce.

1569 r.

Zawarcie unii polsko-litewskiej, zwanej Unią Lubelską, która powołała do życia Rzeczpospolitą Obojga Narodów; wydarzenie to przedstawił Jan Matejko na obrazie "Unia Lubelska", znajdującym się obecnie na zamku.

1575 r.

Wielki pożar Lublina, który zniszczył niemal całkowicie miasto; spaliły się m.in.: kamienice mieszczańskie, ratusz, mury obronne z basztami i bramami oraz kościoły i klasztory - odbudowa nadała miastu wygląd renesansowy.

1578 r.

Król Stefan Batory powołał do życia Trybunał Koronny w Lublinie, tj. najwyższą instancję sądową dla obszaru Małopolski, z siedzibą w ratuszu; ponieważ sesje trybunalskie trwały niekiedy nawet pół roku - wielu możnych budowało na ówczesnych przedmieściach Lublina swoje pałace i dwory.

1584 r.

12 sierpnia zmarł nagle w Lublinie Jan Kochanowski - wielki poeta renesansu, odwiedzający tu często swoich przyjaciół i bezpośredni obserwator Hołdu Pruskiego w Lublinie i zawarcia Unii Lubelskiej w 1569 r. Jan Kochanowski był też świadkiem złożenia hołdu lennego przez Albrechta II Fryderyka Hohenzollerna Zygmuntowi Augustowi w Lublinie w dniu 19 lipca1569 r.

1655-57 r.

"Potop szwedzki", tj. okupacja Lublina i Rzeczpospolitej przez Szwedów pod wodzą Karola Gustawa; ogromne zniszczenie miasta.

1784 r.

Lubelscy reformaci otrzymali od króla Stanisława Augusta zgodę na budowę kościoła ewangelicko-augsburskiego (działającego do dzisiaj), szkoły i szpitala na Krakowskim Przedmieściu.

1795-1809 r.

Lublin znalazł się pod zaborem i okupacją austriacką.

1805 r.

Papież Pius VII powołuje w Lublinie biskupstwo.

1809-1815 r.

Po wygranej bitwie ks. Józefa Poniatowskiego z Austrią Lublin został włączony do Księstwa Warszawskiego.

1815 r.

W wyniku postanowień Kongresu Wiedeńskiego miasto znalazło się w granicach Królestwa Polskiego, podporządkowanego carskiej Rosji.

1877 r.

Otwarcie linii kolejowej łączącej Lublin z Warszawą i Kowlem, co miało duże znaczenie dla rozwoju gospodarczego miasta.

1914 r.

Otwarcie Muzeum Lubelskiego, działającego do dzisiaj.

1918 r.

W nocy z 7 na 8 listopada powstał w Lublinie Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele; przez kilka dni - aż do utworzenia Rządu Polskiego w Warszawie - Lublin był stolicą kraju.

XII 1918 r.

Powstanie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z inicjatywy księdza Idziego Radziszewskiego, którego absolwentem był m.in. Prymas Tysiąclecia - Stefan Wyszyński, a wykładowcą Karol Wojtyła - późniejszy Papież Jan Paweł II.

1930 r.

Otwarcie żydowskiej Uczelni Mędrców Lublina (Jeszywas Chachmej Lublin) - nowoczesnej wyższej uczelni talmudycznej.

1939 r.

9 września miasto zostało zbombardowane przez lotnictwo hitlerowskie; podczas nalotu zginął m.in. Józef Czechowicz - wybitny polski poeta pochodzący z Lublina, autor "Poematu o mieście Lublinie"

1939 r.

17 września wojska niemieckie zajęły miasto i okupowały go przez kilka lat; był to okres terroru, upadku życia kulturalnego i gospodarczego, a wielu lublinian straciło życie.

1941 r.

Na jesieni rozpoczęto przez Niemców budowę obozu koncentracyjnego Majdanek, w którym zginęło 78 tys. więźniów(według danych Państwowego Muzeum na Majdanku), w przeważającej części Żydów, Polaków i Rosjan.

1941 r.

Utworzenie przez Niemców zamkniętej dzielnicy żydowskiej, zwanej gettem, zlikwidowanej przez nazistów hitlerowskich 18 kwietnia 1942 r. - wywieziona stąd ludność żydowska uległa zagładzie w obozach: Majdanek, Bełżec, Sobibór.

1944 r.

22 lipca wycofujące się z miasta wojska niemieckie rozstrzelały około 300 więźniów na zamku, a dwa dni później Lublin został opanowany przez wojska radzieckie i towarzyszące im oddziały polskie; miasto pełniło przez 164 dni rolę tymczasowej stolicy kraju; rozpoczął się okres terroru i prześladowań patriotycznie nastawionych Polaków przez komunistyczne władze sowieckie oraz polskie - był to początek tworzenia Polskiej Republiki Ludowej zdominowanej przez ZSRR.

1944 r.

Powołanie do życia Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej.

1980 r.

W lipcu w Świdniku, a następnie w Lublinie wybuchły strajki robotnicze, które były zapowiedzią ważnych przemian społeczno-politycznych w całej Polsce, m.in. powstania Solidarności i demokratyzacji kraju.

1987 r.

Podczas papieskiej pielgrzymki do Polski Jan Paweł II odwiedził Lublin, składając wizytę w byłym obozie koncentracyjnym na Majdanku i Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a na polach dzielnicy Czuby Ojciec Święty odprawił Mszę Świętą z udziałem setek tysięcy wiernych.